Podstawy mixowania i masteringu

- jak nagrywać w domu i nie tylko
Awatar użytkownika
Jakub_Z.
Sponsor
Posty: 2960
Rejestracja: 25 kwietnia 2009, 18:12 - sob

Podstawy mixowania i masteringu

Postautor: Jakub_Z. » 13 stycznia 2010, 18:19 - śr

Dobra, tak jak mówiłem, postanowiłem zająć się sporządzeniem małego i prostego poradnika na temat podstaw mixowania materiału i jego masteringu. Żeby nie brzmiało to mało profesjonalnie zacznę od definicji tych dwóch pojęć:
Miksowanie muzyki - mieszanie, połączenie w jeden strumień kilku sygnałów (elektrycznych analogowych lub cyfrowych), z których każdy jest nośnikiem informacji muzycznej.
Celem miksowania jest podkreślenie zalet miksowanego materiału muzycznego oraz połączenie śladów tak, by lepiej do siebie pasowały i sumowały się w synergiczną całość.

Mastering - finalny etap procesu realizacji produkcji muzycznej, podczas którego wydobywa się niuanse brzmieniowe realizowanego materiału. Czynność masteringu poprzedza przetworzenie dźwięków na cyfrowe bądź analogowe w zależności od możliwości edycyjnych studia nagraniowego. Stosowane narzędzia obróbki to m.in. korektory, kompresory, limitery dźwiękowe.

UWAGA: ten poradnik nie jest przeznaczony dla osób, które nie mają żadnego pojęcia o jakimkolwiek DAWie... Zatem znajomość Reapera, FLStudio czy innego cuda jest tutaj wskazana, bo nie będę pokazywał tutaj krok po kroku jak co zrobić, a jedynie tłumaczył ważne sprawy. Poza tym to moje własne metody masteringu (zwykle inżynierowie nie dzielą się swoimi patentami, ale z Wami mogę się tym podzielić :P), więc jeżeli nie podoba Wam się brzmienie moich utworów to cóż, trudno :D

Zatem zaczynamy!

Jeżeli chodzi o mnie, to ja mix utworów przeprowadzam już na samym początku ich tworzenia, poprzez odpowiednie podcięcie niektórych częstotliwości w instrumentach i ścieżkach, których używam w danym projekcie. Pozwala mi to zaoszczędzić czas później. Warto też sobie wyrobić pewne nawyki już na początku zabawy w nagrywanie i tworzenie.

Mówiąc o „podcinaniu” mam tutaj na myśli używanie korektora (czyli equalizera) w celu usunięcia z danej ścieżki niepotrzebnych częstotliwości. Są to takie dźwięki, które w praktyce nie są słyszalne i niepotrzebnie zabierają pasmo innym instrumentom, które je wykorzystują. Najlepszym przykładem będzie ścieżka gitary - w mixie usuwa się zeń praktycznie cały bas i minimalnie podbija środek. Robi się tak z dwóch przyczyn: po pierwsze w utworze w zasadzie nie będzie słychać dołu generowanego przez gitarę, bo w tym miejscu powinien być bas. Po drugie robi się tak, żeby nie zabierać niepotrzebnie „miejsca” przeznaczonego dla gitary basowej. Gdybyśmy tego nie zrobili, utwór miałby „mało powietrza” i nie brzmiałby zbyt ciekawie.

Zatem pierwsza bardzo ważna rzecz to korekcja, którą najlepiej przeprowadzić już na początku tworzenia utworu. Najprościej jest powiedzieć, że „wywalamy ze wszystkiego niepotrzebne częstotliwości żeby zostawić miejsce dla innych” :)

Drugą ważną sprawą jest zajęcie się drumsami... Perkusja to stosunkowo skomplikowana sprawa w mixowaniu, dlatego warto poświęcić temu instrumentowi parę zdań.

Jak wiadomo każda część zestawu perkusyjnego generuje zupełnie inne częstotliwości... Dlatego bardzo ważne jest, żeby przy używaniu EZDrummera, sampli czy czegoś innego podpinać każdą część zestawu do innego kanału na mixerze - a to po to, żeby móc na wszystkim przeprowadzić osobną equalizację.

Sam zawsze robię tak, że do perkusji używam 5 oddzielnych kanałów:
jeden na stopę, drugi na werble, trzeci na wszystkie blachy, czwarty na tomsy, a ostatni jako kanał główny całej perkusji - dzięki temu mogę niezależnie equalizować, nagłaśniać i zmieniać wszystkie części zestawu i dodatkowo zmieniać całkowitą głośność całego zestawu.
Zatem w stopie wycinam najwyższe częstotliwości, dodaję nieco basu, w werblach wycinam dół i górę lekko, w blachach zostawiam praktycznie samą górę... Zresztą najlepiej będzie pokazać jak wyglądają korektory moich poszczególnych kanałów:
Obrazek

Będąc jeszcze przy perkusji warto wspomnieć o kompresji. Zwykle jest tak, że drumsy względem reszty są zbyt cicho. Dlatego ja zwykle kompresuję stopę, werbel i tomsy (blachy nie, bo są wystarczająco głośno na swoim miejscu czyli konkretnym paśmie eheheh). Szczerze mówiąc to wiele się nad tym nie spuszczam - w FL Studio daję na tych kanałach plugin Soundgoodizer i tyle. Jest to w sumie kompresor.
Jednak powinno się to robić tak, że wrzucamy na te kanały plugin Compressor i wybieramy w nim preset Drums. To wystarczy, aby stopa i werble zabrzmiały odpowiednio głośno.

Skoro wiemy już mniej/więcej jak działa mixowanie perkusji warto omówić też kolejny, jakże ważny dla nas element - czyli gitary!
Po pierwsze najważniejsze jest ich dobre nagranie. Żeby partie wiosła zabrzmiały konkretnie, z jajem i przyzwoicie należy je mixować w panoramie, że się tak wyrażę. Czyli najogólniej rzecz biorąc każdy riff, każdą partię nagrywamy dwa razy. Można więcej, ale nie każdy ma tyle cierpliwości i miejsca na dysku... Niektórzy pewnie zapytają teraz „a po cholerę dwa razy? Już lepiej skopiować jedną ścieżkę i też będą dwie!”. No i tutaj właśnie kryje się prawdziwy sekret potężnie brzmiącej gitary w nagraniach. Jak już będziemy mieli dwie ścieżki gitary na jeden riff to musimy je potem podpiąć do mixera na dwóch osobnych kanałach. Wtedy trzeba im zmienić panning (czyli najogólniej rzecz biorąc to, w którym głośniku będą słyszalne bardziej). Ja zawsze daję jedną ścieżkę w 60% na lewo, a drugą 60% na prawo. Jak to brzmi możecie posłuchać w moich najnowszych utworach - taka mała reklama eheheh.

Equalizacja gitary przebiega podobnie jak wszystkich innych instrumentów. Sam robię tak, że każdą ścieżkę gitar rytmicznych podpinam do oddzielnego kanału mixera dzieląc je na te grające po lewej i po prawej. Następnie te wszystkie ścieżki zbieram na jednym kanale (tzw. mixer routing - sygnał z tych wszystkich ścieżek jest przekazywany do jednego), na którym dokonuję equalizacji i ewentualnego ściszenia/pogłośnienia. Z reguły wycinam dół, podbijam lekko środek i tyle.
Co do solówek i pierdółek to zawsze wpinam je w mixer oddzielnie. A to po to, żeby na przykład na którejś dodać jakiś FX, dać jej niezależną equalizację etc.

Ok, skoro już wiemy jak ładnie obrobić brzmienie gitary i perkusji (i w sumie analogicznie innych instrumentów w projekcie) to możemy zająć się kanałem głównym, czyli MASTER. To niby cholernie ważna sprawa, ale skoro mamy już wstępnie przeprowadzony mix na wszystkich instrumentach nie powinno to sprawiać większego problemu.
Z doświadczenia wiem, że nie warto się samemu z tym pierdzielić za dużo, bo często nic dobrego z tego nie wynika. Osobiście na kanał master zawsze daję dwa pluginy - korektor jakiś kompresor. W korektorze ustawiam preset, który wywala mi wszystkie częstotliwości poniżej 40Hz i powyżej 18kHz. Są one niepotrzebne, niesłyszalne z reguły, a często zamulają i psują mix.
Co do kompresora to w FL Studio 8 i 9 jest taki świetny plugin Maximus. Tutaj też za wiele się nie bawię a jedynie wybieram preset Clear Master RMS - czyli prosta kompresja bez żadnych cudów. Jedynie modyfikuję w nim gain każdej z częstotliwości - dodaję ok. 5dB każdej z nich żeby mix miał kopa.

I to tyle w zasadzie, nie ma w tym żadnej filozofii ani specjalnych umiejętności :)
Grunt to znać dobrze oprogramowanie, którego używamy do tworzenia muzyki, znać się dobrze na jego mixerze, no i przede wszystkim wiedzieć jak co nagrywać.

Na zachętę wrzucam plik MP3, w którym pierwsze 6 sekund jest bez żadnego masteringu, mixowania, gitara nagrana na jednej ścieżce bez rozłożenia w panoramie... a kolejne 6 sekund już są zmasterowane wg wypisanych tu zasad:
http://zepsutamaszyna.wrzuta.pl/audio/3 ... vsmastered
słychać różnicę? warto się pomęczyć? :D

Endżoj!

Wszelkie uwagi mile widziane, mam nadzieję, że chociaż ktoś coś z tego wyniesie :)
Obrazek

Awatar użytkownika
Jacek B.
ex Cooper
Posty: 7210
Rejestracja: 12 sierpnia 2008, 00:25 - wt

Re: Podstawy mixowania i masteringu

Postautor: Jacek B. » 13 stycznia 2010, 18:32 - śr

To ja coś dodam standardowo :P

Żeby ożywić gitary i dodać im jak to mówisz powietrza, proponuję dołożyć już po nagraniu delikatny pogłos.
Rozmyje on leciutko nasze partie i staną się one przez to "żywsze".

Awatar użytkownika
Jakub_Z.
Sponsor
Posty: 2960
Rejestracja: 25 kwietnia 2009, 18:12 - sob

Re: Podstawy mixowania i masteringu

Postautor: Jakub_Z. » 15 stycznia 2010, 11:09 - pt

Ksantyp, to jak tam - dodasz coś od siebie z tego artykułu? :)
Wiedzy migdy za wiele eheheh...
Obrazek

Awatar użytkownika
Jacek B.
ex Cooper
Posty: 7210
Rejestracja: 12 sierpnia 2008, 00:25 - wt

Re: Podstawy mixowania i masteringu

Postautor: Jacek B. » 20 stycznia 2010, 00:36 - śr

Właśnie dostałem od znajomych kawałek do miksu i masteringu.
Jeżeli dostanę pozwolenie, wrzucę wersję nieobrobioną i to co z nią zrobiłem :).
Przy okazji opowiem co, jak i gdzie zostało zrobione.

Awatar użytkownika
Jakub_Z.
Sponsor
Posty: 2960
Rejestracja: 25 kwietnia 2009, 18:12 - sob

Re: Podstawy mixowania i masteringu

Postautor: Jakub_Z. » 20 stycznia 2010, 09:21 - śr

A dali Ci ładnie wszystkie ścieżki oddzielnie? Znaczy się gity/basy, drumsy etc.?
Jak tak to może całkiem fajny materiał do poradnika wyjść :D
Obrazek

Awatar użytkownika
Jacek B.
ex Cooper
Posty: 7210
Rejestracja: 12 sierpnia 2008, 00:25 - wt

Re: Podstawy mixowania i masteringu

Postautor: Jacek B. » 20 stycznia 2010, 10:14 - śr

Stopa, werbel, 2x overhead, bas, 4x gitary, wokal.
No zobaczymy co z tego będzie :).

Awatar użytkownika
Jakub_Z.
Sponsor
Posty: 2960
Rejestracja: 25 kwietnia 2009, 18:12 - sob

Re: Podstawy mixowania i masteringu

Postautor: Jakub_Z. » 20 stycznia 2010, 10:22 - śr

No zobaczymy, ale z tego co widzę to sporo roboty z tym może być eheheh :)
Chociaż jak są wszystkie ładnie zsynchronizowane to nic tylko wpierdzielić wszystkie na mixer i się bawić.
Obrazek

Awatar użytkownika
Jacek B.
ex Cooper
Posty: 7210
Rejestracja: 12 sierpnia 2008, 00:25 - wt

Re: Podstawy mixowania i masteringu

Postautor: Jacek B. » 22 stycznia 2010, 00:45 - pt

Trochę jestem pijany, ale chyba dam radę.

Dostałem 9 ścieżek, stopa, werbel, 2xoverhead, 4 gitary, wokal.
Tak to wygląda bez panoramy i bez obróbki:
http://dalecooper.wrzuta.pl/audio/8Jxj0okQT0t/nomiks

Zacząłem oczywiście od panoramy, stopka środek, werbel lekko na prawo, overheady po 50 procent.
Basik środek, gitary 80 procent, wokal środek.
Brzmienie sekcji chciałem jak najbardziej zmiękczyć, wyciąłem wysokie i część średnich częstotliwości ze stopy oraz dodałem trochę kompresji. Z kolei w werblu wyciąłem trochę dołu, podobnież w overheadach. W OH i werblu dodałem też trochę pogłosu, żeby się fajnie rozmyło.
W basie również wyeksponowałem dolne częstotliwości i lekko go skompresowałem.
Z gitarami miałem największy problem, sporo normalizacji i wyrównywania poziomów... Musiałem też usunąć przester z mikrofonu, jak to zrobiłem pozostanie moją tajemnicą :D
Standardowo na gitarki delikatny pogłosik.
Na koniec wokal. Wyrównanie poziomów, dołożenie chórków, 100 procent na lewo i prawo, ciszej niż główny wokal. Na cały wokal nałożony delikatny delay.
Na całość oczywiście kompresja.
No i tyle, a tak to brzmi:
http://dalecooper.wrzuta.pl/audio/11gQRFmojoZ/miks

Myślę, że nie jest źle jak na amatora :]

Awatar użytkownika
Jakub_Z.
Sponsor
Posty: 2960
Rejestracja: 25 kwietnia 2009, 18:12 - sob

Re: Podstawy mixowania i masteringu

Postautor: Jakub_Z. » 22 stycznia 2010, 14:45 - pt

No ba, całkiem spoko sobie poradziłeś!
Ja z takim "spokojniejszym" numerem miałbym problemy chyba... Początkowo spodziewałem się, że jakiegoś straszliwego szatana do masteringu dostałeś, a tu takie cuś :D
Tak BTW to chyba dość słabo nagrane gitary dostałeś, bo szumu sporo słychać w wersji niezmasterowanej... Zatem to też na plus dla Ciebie, że całkiem nieźle to powyciągałeś wszystko :)
Obrazek

Awatar użytkownika
Jacek B.
ex Cooper
Posty: 7210
Rejestracja: 12 sierpnia 2008, 00:25 - wt

Re: Podstawy mixowania i masteringu

Postautor: Jacek B. » 22 stycznia 2010, 15:42 - pt

Nie było lekko, ale może jeszcze posiedzę nad tym i zrobię to lepiej :).


Wróć do „Recording”

Kto jest online

Użytkownicy przeglądający to forum: Obecnie na forum nie ma żadnego zarejestrowanego użytkownika i 1 gość